Oznaczenia na jajkach: co znaczą cyfry 0, 1, 2, 3, kod PL i numer fermy
· 9 min czytania · Redakcja Łódzkiego Bazaru Smaku
Oznaczenia na jajkach to krótki kod na skorupce: cyfra mówi o sposobie chowu kur, litery o kraju, a reszta o fermie. Najkrócej: 0 to chów ekologiczny, 1 wolny wybieg, 2 chów ściółkowy, a 3 chów klatkowy. Niżej rozszyfrujesz kod znak po znaku na przykładzie i sprawdzisz klasy wagowe S, M, L i XL. Zobaczysz też, jak rozpoznać jajka ekologiczne i o co zapytać sprzedawcę na targu.

Oznaczenia na jajkach: z czego składa się kod
Kod producenta na skorupce ma w materiałach inspekcji jakości handlowej postać X-PL-ABCDEFGH. Taki wzór podaje Wojewódzki Inspektorat Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w Bydgoszczy. Wygląda jak przypadkowy ciąg znaków, ale każda część ma swoje znaczenie i czytasz ją od lewej.
Kod składa się z trzech części:
- X: jedna cyfra od 0 do 3, która mówi, w jakim systemie żyły kury nioski.
- PL: kod kraju, w którym działa ferma; PL oznacza fermę w Polsce.
- ABCDEFGH: weterynaryjny numer identyfikacyjny fermy jaj konsumpcyjnych, czyli numer konkretnego gospodarstwa.
Opis kodu kraju i numeru fermy pochodzi z poradnika WIJHARS w Olsztynie. Inspekcja pisze tam wprost, że kod zawiera literę kraju „PL, jeśli ferma znajduje się na terenie Polski”, a dalej numer fermy.
Najważniejsza informacja dla kupującej osoby stoi więc na samym początku. Pierwsza cyfra mówi, jak żyły kury, a pozostałe znaki mówią, skąd jajko pochodzi. Przy zwykłych zakupach wystarczy ci zwykle sama cyfra. Kod kraju i numer fermy przydają się, gdy chcesz porównać jajka z dwóch opakowań albo upewnić się, że pochodzą z Polski.
Warto też wiedzieć, czego w kodzie nie ma. Kod nie zawiera wagi jajka ani daty, a kolor skorupki w ogóle nie jest jego elementem. Klasę wagową i datę sprawdzasz na wytłaczance albo pytasz o nie przy stoisku.
Co znaczą cyfry 0, 1, 2 i 3 na jajku
Pierwsza cyfra kodu to sposób chowu kur. Wojewódzki Inspektorat Jakości Handlowej w Olsztynie wymienia cztery możliwości, które zebraliśmy w tabeli razem z naszymi radami na zakupy.
| Cyfra | Sposób chowu | Na co zwrócić uwagę przy zakupie |
|---|---|---|
| 0 | chów ekologiczny | na opakowaniu albo przy stoisku szukaj też Euroliścia i numeru PL-EKO |
| 1 | chów na wolnym wybiegu | zapytaj sprzedawcę, jak wygląda wybieg w gospodarstwie |
| 2 | chów ściółkowy | kury bez klatek, ale bez wyjścia na zewnątrz |
| 3 | chów klatkowy | jeśli chcesz jajek od kur spoza klatek, odłóż je |
Zero oznacza gospodarstwo, które działa według unijnych zasad rolnictwa ekologicznego. Taki producent, jak każdy z certyfikatem ekologicznym, przechodzi kontrolę jednostki certyfikującej co najmniej raz w roku. To jedyna cyfra, za którą stoi osobny certyfikat, dlatego przy zerze możesz sprawdzić więcej niż sam kod.
Jedynka i dwójka to dwa systemy bez klatek. Trójka to chów klatkowy. Nasza rada jest prosta: jeśli zależy ci na tym, żeby kury miały dostęp do wybiegu, wybieraj jajka z cyfrą 0 albo 1. Jeśli wystarczy ci, że kury nie żyją w klatkach, w grę wchodzi także 2.
Czym różni się chów ściółkowy od wolnego wybiegu
To pytanie wraca najczęściej, bo obie nazwy brzmią podobnie. W chowie ściółkowym, oznaczonym cyfrą 2, kury żyją w kurniku i chodzą po podłodze wyścielonej ściółką, ale nie wychodzą na zewnątrz. Na wolnym wybiegu, oznaczonym cyfrą 1, mają kurnik i dodatkowo teren pod gołym niebem.
Różnica nie leży więc w klatce, bo w obu systemach jej nie ma, tylko w dostępie do wybiegu. Kod nie mówi, jak duży jest wybieg ani ile czasu kury na nim spędzają. Tego dowiesz się tylko od producenta albo od sprzedawcy, który zna gospodarstwo, dlatego na targu warto o to zapytać.
Jak czytać oznaczenia na jajkach krok po kroku
Weźmy jajko z kodem zapisanym według wzoru 1-PL-ABCDEFGH, gdzie litery od A do H zastępują numer fermy. Tak czytasz go przy stoisku albo w kuchni:
- Obróć jajko i znajdź ciąg cyfr i liter. Napis bywa drobny, więc przy słabym świetle pomaga latarka w telefonie.
- Odczytaj pierwszą cyfrę. Tu stoi 1, czyli jajko pochodzi z chowu na wolnym wybiegu.
- Sprawdź litery kraju. PL oznacza, że ferma znajduje się w Polsce.
- Przeczytaj numer fermy. Osiem znaków po kodzie kraju to weterynaryjny numer identyfikacyjny fermy jaj konsumpcyjnych.
- Porównaj kod z napisami na opakowaniu. Jeśli wytłaczanka mówi o wolnym wybiegu, a na skorupce stoi inna cyfra, zapytaj sprzedawcę, skąd ta różnica.
- Sprawdź klasę wagową i datę na opakowaniu, bo tych informacji kod nie zawiera.
Cały odczyt zajmuje kilka sekund. Po dwóch, trzech zakupach przestajesz czytać cały ciąg i patrzysz tylko na pierwszą cyfrę, a resztę sprawdzasz wtedy, gdy coś się nie zgadza.
Napisy na wytłaczance a oznaczenia na jajkach
Na opakowaniach i tabliczkach często widać słowa „wiejskie”, „domowe” albo „od szczęśliwych kur”, a obok rysunek kury na trawie. To opis od sprzedawcy, a nie element urzędowego kodu. O sposobie chowu mówi cyfra na skorupce.
Podobnie jest z kolorem skorupki. Jaja brązowe, białe czy zielonkawe mogą leżeć w jednym koszyku, ale kolor nie jest częścią kodu i nie zastępuje cyfry. Gdy napis na opakowaniu brzmi zachęcająco, a na skorupce stoi 3, decyduje skorupka.
Klasy wagowe S, M, L, XL i inne oznaczenia na jajkach
Obok kodu chowu na opakowaniu jajek spotkasz klasę wagową. Określa ją masa jednego jajka, a progi podaje WIJHARS w Olsztynie.
| Klasa | Skrót od | Masa jednego jajka |
|---|---|---|
| S | small (małe) | lżejsze niż 53 g |
| M | medium (średnie) | od 53 g do 63 g |
| L | large (duże) | od 63 g do 73 g |
| XL | extra large (bardzo duże) | 73 g i więcej |
Między najmniejszym jajkiem klasy XL a jajkiem tuż poniżej progu klasy S jest co najmniej 20 g różnicy. Ma to znaczenie w kuchni, bo przepisy na ciasto zwykle liczą jajka na sztuki. Jeśli kupujesz jajka nieposortowane albo w różnych rozmiarach, zważ jedno czy dwa i porównaj z tym, czego wymaga przepis.
Klasa wagowa i kod chowu to dwie osobne informacje. Duże jajko nie znaczy, że kury miały wybieg, a małe nie znaczy, że pochodzi z klatki. Przy wyborze patrz najpierw na cyfrę, a dopiero potem na rozmiar, który pasuje do tego, co gotujesz.
Jak rozpoznać jajka ekologiczne i jajka z wolnego wybiegu
Przy jajkach ekologicznych masz więcej punktów do sprawdzenia niż przy pozostałych, bo za zerem stoi certyfikat. Szukaj trzech rzeczy:
- zera na początku kodu na skorupce;
- Euroliścia, czyli zielonego znaku z dwunastu gwiazdek ułożonych w kształt liścia, na opakowaniu albo na tabliczce przy stoisku;
- numeru jednostki certyfikującej w formacie PL-EKO, który zawsze stoi obok Euroliścia; na przykład BIOEKSPERT ma oznaczenie PL-EKO-04.
Jeśli kupujesz jajka luzem, numer jednostki i nazwę certyfikatu pokaże ci sprzedawca. Szerzej o tym, jak czytać Euroliść i numer PL-EKO na każdym produkcie, piszemy w poradniku jak sprawdzić, czy produkt jest ekologiczny.
Jajka z wolnego wybiegu nie mają osobnego znaku graficznego jak Euroliść. Rozpoznasz je po jedynce na początku kodu, a obrazki kur na łące czy hasła na wytłaczance niczego tu nie dodają.
Uważaj też na certyfikaty, które brzmią podobnie, ale znaczą co innego. GlobalG.A.P., w skrócie GAP, to międzynarodowy standard dobrych praktyk rolniczych: obejmuje bezpieczeństwo żywności, warunki pracy i pełną identyfikowalność towaru. To nie jest certyfikat ekologiczny. Stoiska, które mają certyfikat ekologiczny z numerem, zebraliśmy na liście wystawców z certyfikatem ekologicznym.
Co zmieniły nowe przepisy o oznaczeniach na jajkach
Przez lata podstawą norm handlowych dla jaj w Unii Europejskiej było rozporządzenie Komisji (WE) nr 589/2008. Jak informuje WIJHARS w Olsztynie, straciło ono moc 28 listopada 2023 roku. Zasady dotyczące kodu producenta są dziś w rozporządzeniu delegowanym (UE) 2023/2464, które stosuje się od 8 listopada 2024 roku.
Wiele poradników w sieci powstało wcześniej i powołuje się na stare rozporządzenie. Jeśli trafisz na tekst sprzed 2024 roku, traktuj go ostrożnie i porównaj z aktualnymi materiałami inspekcji jakości handlowej na gov.pl. Opis cyfr, kodu kraju i numeru fermy w tym artykule opieramy właśnie na stronach WIJHARS.
Dla kupującej osoby najważniejsze jest to, że kod czyta się tak samo jak w opisach inspekcji: cyfra chowu, kod kraju i numer fermy. Szczegóły prawne, na przykład obowiązki producentów, to sprawa dla nich i dla inspekcji, a nie dla ciebie przy stoisku.
Kupujesz jajka na targu? O co zapytać przy stoisku
Na targu rozmawiasz z osobą, która zna gospodarstwo albo dostawcę. Możesz więc dopytać o wszystko, czego nie mówi kod. Oto pytania, które pomagają wybrać:
- Jaka cyfra stoi na początku kodu i czy mogę obejrzeć jajko z bliska?
- Czy jajka pochodzą z własnego gospodarstwa, czy od dostawcy, a jeśli od dostawcy, to od kogo?
- Jak wygląda wybieg i czy kury wychodzą na niego codziennie?
- Jeśli jajka są ekologiczne: jaka jednostka wydała certyfikat i jaki ma numer?
- Czy jajka są posortowane według klas wagowych?
- Kiedy kury zniosły te jajka?
Gdy jajko nie ma kodu albo napis się rozmazał, nie zgaduj cyfry po kolorze skorupki ani po wielkości jajka. Zapytaj sprzedawcę o pochodzenie i sposób chowu. Dobry sprzedawca odpowie bez wahania, bo zna swoje źródło.
Jajka na Łódzkim Bazarze Smaku
Zielony Sad Pasquale & Majki to sad pod Kołem w Wielkopolsce, 100 km od Łodzi. Między drzewami chodzą kury, a ich jaja, w kilku kolorach skorupek, trafiają na stoisko obok soków i dżemów. Na liście produktów wystawca podaje jaja z wolnego wybiegu, a cyfrę kodu sprawdzisz na skorupce przy stoisku. Sad ma certyfikat GAP, który dotyczy dobrych praktyk rolniczych.
Zielony Stragan sprzedaje jaja ekologiczne, ale sam ich nie produkuje. To rodzinna firma, która sprzedaje nabiał i jaja od producentów znanych osobiście, a wśród dostawców ma Eko Jaja z Mazowsza. Wszystko na stoisku ma certyfikat ekologiczny. Firma jako hurtownia ma certyfikat BIOEKSPERT numer P 042 16, więc przechodzi co najmniej jedną szczegółową kontrolę rocznie.
Każde stoisko na bazarze sprawdzamy tak samo: dokumentację gospodarstwa, wizytę u producenta i zgodność asortymentu z sezonem. Chcesz wiedzieć, jak wygląda taka kontrola od środka? Przeczytaj, jak działa system Zweryfikowany Rolnik.
Jak przechowywać jajka po zakupie
WIJHARS w Bydgoszczy przypomina, że po zakupie jajka powinno się przechowywać w warunkach chłodniczych. W praktyce oznacza to lodówkę zaraz po powrocie do domu. Jeśli po bazarze masz jeszcze sprawy w mieście, kup jajka na końcu.
Radzimy zostawić jajka w oryginalnej wytłaczance. Dzięki temu masz pod ręką klasę wagową i datę z opakowania. Jeśli przekładasz je do pojemnika, zostaw je kodem do góry albo zapisz kod na pokrywce, żeby wiedzieć, od którego sprzedawcy pochodzą.
Jajka z targu w Ogrodach Geyera
W naszym kalendarzu sezonowości jajka mają szczyt w marcu, obok rzodkiewki, szczypiorku i sałaty spod osłon. To dobry moment, żeby sprawdzić kody w praktyce, zanim zaczniesz robić świąteczne zakupy. Chcesz wiedzieć, co jeszcze trafia na stoiska w tym miesiącu? Zajrzyj do kalendarza sezonowości.
Łódzki Bazar Smaku działa przez cały rok w Ogrodach Geyera przy ul. Piotrkowskiej 301: w czwartek w godzinach 11:00–17:00 i w sobotę w godzinach 8:00–14:00. Weź ten poradnik w telefonie, sprawdź oznaczenia na jajkach przy stoisku i zapytaj sprzedawcę o to, czego cyfra nie mówi. Dojazd i aktualne godziny znajdziesz w planie wizyty.
Pytania i odpowiedzi
Co oznacza cyfra 0 na jajku?
Zero to jaja z chowu ekologicznego. Takie gospodarstwo działa według unijnych zasad rolnictwa ekologicznego i co roku przechodzi kontrolę, więc na opakowaniu szukaj też Euroliścia i numeru jednostki PL-EKO.
Czym różni się chów ściółkowy od wolnego wybiegu?
W obu systemach kury nie siedzą w klatkach. Przy jedynce, czyli wolnym wybiegu, mogą wychodzić z kurnika na zewnątrz, a przy dwójce zostają w budynku na ściółce.
Co oznacza PL i numer po nim?
Litery PL mówią, że ferma leży w Polsce. Dalszy ciąg to weterynaryjny numer identyfikacyjny fermy, po którym da się wskazać konkretne miejsce, skąd pochodzą jajka.
Gdzie szukać oznaczenia na jajkach ekologicznych?
Najpierw na skorupce: kod powinien zaczynać się od zera. Potem na opakowaniu albo przy stoisku, gdzie stoi Euroliść i numer jednostki certyfikującej z literami PL-EKO.
Jakie są klasy wagowe jaj S, M, L i XL?
S waży mniej niż 53 g, M od 53 do 63 g, L od 63 do 73 g, a XL co najmniej 73 g. Klasa mówi tylko o masie jajka, nie o tym, jak żyły kury.
Kupisz u nich na bazarze

Zielony Sad Pasquale & Majki
Pasquale i Majka · pod Kołem, Wielkopolska, 100 km od Łodzi
Sad z certyfikatem GAP pod Kołem. Czereśnie, śliwy, morele, jaja od kur z sadu. Pies i kot są tu częścią rodziny.

Zielony Stragan
Jan Cichecki · nabiał z Grabowa koło Białego Boru
Rodzinna firma z certyfikatem ekologicznym. Nabiał od małych producentów, których znają osobiście, w tym masło Nowaków.
Źródła
Tekst przygotowała redakcja Łódzkiego Bazaru Smaku z pomocą narzędzi AI. Informacje o wystawcach pochodzą od nich samych, pozostałe fakty ze źródeł podanych pod tekstem.
